Grażyna Bacewicz uznawana jest za najwybitniejszą polską kompozytorkę XX wieku. Zasłynęła również jako wirtuozka skrzypiec. Co warto o niej wiedzieć? Które nagrania warto mieć w swojej domowej płytotece?

Krótki życiorys Grażyny Bacewicz

Urodziła się w 1909 roku. Spędziła młodość na nauce gry na skrzypcach pod okiem ojca. Po ukończeniu dziesiątego roku życia rozpoczęła formalną naukę (skrzypce i fortepian) w Konserwatorium Muzycznym w Łodzi. W 1923 przeniosła się wraz z rodziną do Warszawy, gdzie kontynuowała naukę w Konserwatorium Warszawskim, poszerzając zajęcia o kompozycję. Pilność i osiągnięcia w nauce pozwoliły jej uzyskać stypendium na uniwersytecie École Normale de Musique w Paryżu, gdzie spędziła następne dwa lata swojego życia.

W 1935 roku występowała jako solistka. Rok później nawiązała współpracę z Polskim Radiem. Grażyna Bacewicz występowała na koncertach konspiracyjnych i koncertach Rady Głównej Opiekuńczej podczas okupacji, a po wojnie wróciła do Łodzi, gdzie podjęła pracę w Państwowym Konserwatorium Muzycznym. Prowadziła lekcje teoretyczne oraz zajęcia gry na skrzypcach. Jednocześnie do 1953 roku wyjeżdżała na koncerty do Belgii, Czechosłowacji, ZSRR, Rumunii, Węgier i bliskiej jej Francji, grając na skrzypcach, ale też wiolonczeli i altówce. W ostatnich latach swojego życia poświęciła się kompozycji i nauczaniu w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, choć brała też udział w konkursach skrzypcowych jako jurorka.

Dorobek wielkiej polskiej kompozytorki

W swojej działalności kompozytorskiej Bacewicz przyjęła styl neoklasyczny. Pierwsze jej utwory, które cieszą się popularnością do dziś, powstały zanim kompozytorka ukończyła 20 lat. Warto wspomnieć przede wszystkim o utworach znanych jako „Temat z wariacjami” z 1924 r. na fortepian oraz „Sonata na skrzypce solo” z 1929 roku. Każda z jej kompozycji ma unikalny charakter. Drapieżny, liryczny, emocjonujący, czerpiący z rozwiązań klasycznych, przełożonych na burzliwą współczesność autorki. Jednym z najbardziej poruszających utworów Grażyny Bacewicz stał się „Witraż na skrzypce i fortepian” z 1932 roku, a później „Sinfonietty” z 1935 roku i „I Koncert skrzypcowy” z 1937 r.

Podczas II Wojny Światowej, Grażyna Bacewicz stworzyła kompozycje do baletów „Z chłopa król”, „Esik w Ostendzie” i „Pożądanie”. W tym okresie powstały też pieśni, muzyka do filmów i spektakli teatralnych, kantaty (jak „Kantata Olimpijska” i „Kantata Akropolis” na chór i orkiestrę) i opery radiowe – w tym „Przygoda króla Artura” przygotowaną specjalnie dla Polskiego Radia. Nagranie tej ostatniej kompozycji można dziś nabyć na stronie Sklepu Polskiego Radia.

Wśród najpopularniejszych kompozycji wymienia się bez wątpienia utwór będący połączeniem form wczesnoklasycznego koncertu z barokowym concerto grosso – „Koncert na orkiestrę smyczkową” z 1948 roku. Rok później wydała „Koncert Fortepianowy” oraz jedną z dwóch najbardziej cenionych sonat.

Tuż przed śmiercią Grażyna Bacewicz wydała „Koncert na dwa fortepiany”, zapisała się również jako kompozytorka 130 psalmu na głosy solowe oraz utworów na chór a capella. Bogaty i różnorodny dorobek polskiej kompozytorki znajdziemy w dobrych sklepach z płytami CD. Warto zwrócić szczególną uwagę na albumy dostępne w Sklepie Polskiego Radia i od nich zacząć swoją muzyczną podróż po twórczości artystki cenionej dziś na całym świecie.